↑ Вернуться: Укмуштуу гүлдөр

Глоссарий

1. Адаксиалык жак (лат. ad – карай, аксис – ок) – каптал өркүндөрүнүн, жалбырактардын, бүчүрлөрдүн ички, сабакка караган жагы.

2. Антоциандар, (гр. Antos – гүл, kianos – көгүлтүр) – көпчүлүк өсүмдүктөрдүн мөмөлөрүнүн, гүлдөрүнүн ж.б. органдарынын клеткалык ширесинде учуроочу көгүлтүр, кызыл, кызгылттым түс берүүчү пигменттердин тобу.

3. Ариллюс (лат. Ариллюс – мантия, чапан) – кай бир өсүмдүктөрдүн уруктарын каптап турган өсүндү.

4. Гинецей (гр. Гине – аял, ockos – үй) – гүлдөгү мөмө жалбыракчалардын жалпы аты. Башкача айтканда плодолистики.

5. Гетерофиллия (гр. Getersos – ар башка, fillon – жалбырак) – ар кыл жалбырактуулук (бир эле өсүмдүктө түрдүү формадагы жалбырактардын болушу)

6. Дорзовенталдык түзүлүш (лат. Dorsum – арка, бел, venter – курсак, ич) – алды же ич жана арка же сырт жактарын ажыратууга боло турган жалпак органдардын түзүлүшү.

7. Жалбырак сабы – жалбырактардын жалбырак пластикасынан алар жайгашкан сабакка чейинки бөлүгү.

8. Жалбырак тарамыштары – жалбырактагы өткөрүүчү боочолор. Алар аркылуу жалбыракка суу жана анда ээриген заттар келип турат да жалбырактан ассимиляция процессинде пайда болгон заттар агып кетет.

9. Нимфеялар (гр. Numphe – келин, жаш аял) – кувшинка уруусундагы көп жылдык суу өсүмдүктөрү.

10. Протогиния (гр. Protos – бир кыйла эртерээк, gine – аял) эки жыныстуу гүлдөрдөгү аталыкка караганда, энеликтин эрте жетилиши.

11. Синкарптуу (sin – бирге, karpos – мөмө) – бир нече мөмө жалбыракчалары биригип өсүп бир энеликти пайда кылган гинецей

12. Склереиддер (гр. Sclerosis – катуу, бекем, eidos – түр) – таштай клеткалар, кабыгы текши жана өтө калыңдаган паренхима клеткалары.

13. Столон (лат. Stolo – чырпык) – кээ бир өсүмдүктөрдүн жер астыңкы өркүнү; анын учунда бүчүр, пияз түп же түймөк калыптанат.

14. Тамыр-сабак – жер астында өсүүчү жана ошого байланыштуу түрүн өзгөртүп тамыр сыяктуу болуп калган сабак. Андагы түрүн өзгөрткөн майда түрпү сымал жалбыракчалардын, чоку жана каптал бүчүрлөрдүн бар болушу жана анатомиялык түзүлүшү анын сабак экенин далилдейт.

15. Түймөк – кай бир өсүмдүктөрдүн жер үстүндөгү же топурактагы түрүн өзгөрткөн (кыскарын жоонойгон) сабагы. Түймөк запас заттар топтолуучу жана вегетативдүү көбөйүү органы катарында кызмат кылат.

16. Чаңдык – гүлдөгү аталыктын ичинде чаңчалары бар жоонураак бөлүгү.

17. Чаңча – жабык уруктуу өсүмдүктөрдүн микроспорасы.

18. Чүткөр – дикобраз.

Адабият

1. Жизнь растений. Т. 6, стр. 190-193, М. 1980.

2. Шамбетов С.Ш. и др. Русско-киргизский словарь ботанических терминов и названий растений, Фр., 1975.

3. Русско-киргизский словарь под редакцией К.К. Юдахина, М,, 1957 г.

Содержание книги:

Статьи и книги по теме:

Посмотреть все записи с меткой: